Het knutselhoekje van Johannes Engelbert

Jan Kobus. Een naam die u moet onthouden, een persoon die u moet onthouden. Den Haag jaren `30 is de tijd waarin hij werd opgevoed tot de man die hij nu is. Een held, een man met liefde voor zijn buurt en zijn medemens. Een held verdwaalt in een tijd waar hij zelfs met veel hooi op zijn vork helaas geen stenen kan verschuiven in de hedendaagse samenleving. Hij kan echter het voorbeeld geven, doen wat hij hoort te doen en op de manier waarop hij is opgevoed. Grote stenen zijn te zwaar voor een man met de leeftijd en de positie van Jan. Jan kan enkel een kleine steen optillen en neerleggen op de plek waar hij hoort te liggen; hij geeft het voorbeeld, maar de samenleving luistert niet.

Onze straten zijn gelijk aan onze levens; onze samenleving. Mensen wandelen er doorheen, scheuren er langs met milieuvervuilende auto’s of deponeren het afval dat zij niet nodig hebben op een plek waar anderen het niet nodig hebben. Mensen als Jan stoppen dingen die zij niet nodig hebben, verloedering, geweld en bananenschillen waar het hoort; in de prullenbak op de hoek van de straat. De manier waarop mensen zijn opgevoed, is een manier waar zij zelf niets meer aan kunnen veranderen. Of zij dit nu willen of niet. Zij kunnen de manier echter wel veranderen, wanneer men zich richt op de toekomst. Ex-drugsverslaafden, mensen die vroeger zijn mishandeld door ouders en voormalig daklozen geven les aan de kinderen. Het verleden is de lijn waarlangs zij zijn gelopen naar de plek waar ze nu staan. Die lijn staat vast, maar geeft hen de mogelijkheden de lijnen van andere mensen langs de lege blikjes, boterhamzakjes en ander straatvuil te lijden. 

Jan is bijna 80. Geboren uit ouders die zijn getekend door de Eerste Wereldoorlog, getogen in een omgeving die is getekend door de Tweede Wereldoorlog. Elke dag stapt hij de deur uit met een prikker, een vuilniszak en zijn verleden onder zijn arm. Elke dag maakt hij de straat vrij van achtergelaten straatvuil. De omgeving koestert Jan, hun straat wordt schoongeveegd van vuil, voor een dag. De beste man houdt zijn straat schoon en laat zich niet vangen door het prisoners dilemma waar het meerendeel van de mensen door is gevangen. Jan is een held in de ogen van zijn buurt, maar Jan is ook een held geboren uit het onvermogen van zijn buurt. Hij geeft het voorbeeld, leert mensen hoe het hoort. Prachtig zou u denken, maar achterlijk. Na duizenden jaren van leven, moet een prachtman van bijna 80 de samenleving leren hoe het hoort. 

Een straat, bestaande uit bewoners, passanten en vervuilers. Vervuilers in de vorm van mensen die het dagelijks pad bevuilen en vervuilers die mensen als Jan hinderen. Een ruggengraat van bijna 80 jaar is sterk, maar ook erg zwak. Bij het doen van zijn dagelijkse ronde reed er een veegmachine achter Jan op de straat. Een veegmachine doet hetzelfde als Jan, maar wordt bestuurt door een man die het liever niet had gedaan. Een beloning laat de man elke dag in zijn machine stappen, zodat hij voedsel kan kopen voor hem en zijn familie. Brood, chocomel en toffees. Een toffee die met plezier gegeten wordt, een verpakking die op de straat wordt gegooid. Vervuilers in de vorm van een jonge agent. Een man die doet wat zijn baas zegt en zijn handboekje schrijft. Een handboekje dat in enkele zinnen zegt dat men geen afval mag achterlaten in het openbaar. Een handboek dat zegt dat deze actie komt te staan op een boete van 75 euro. 

Een ruggengraat en een ziel die te oud is om dagelijks blikjes op te rapen, maar een hart dat niet kan stoppen. Met zijn voet schopte schoof Jan een leeg blikje van de straat in de goot. De veegmachine achter hem gaat nog minstens zo lang mee als het leven dat Jan heeft gehad, en veegt het lege blikje zonder er bij na te denken op. Een jonge agent ziet enkel het salaris, zijn baas en zijn boekje. Het verplaatsen en achterlaten van het afval in de vorm van het blikje, kostte Jan 75 euro. Jan heeft respect voor de ambtenaren. Zij kunnen er niets aan doen, maar zijn gevormd door de samenleving die niet heeft geleerd het vuil van de straat te weren. 

Jan Kobus; een held. Een man die een kleine daad uitvoert, die één van de miljoenen straten in Nederland schoon houdt. Een man die ondanks dit en ondanks zijn omgeving, als één van de weinige vrijwillig de wereld een stukje mooier maakt. Een man die elke dag naar huisloopt met een vuilniszak gevult met duizenden euro’s aan boetes. 

Jan Kobus; geen naam, maar een begrip. Een begrip dat een plaats zou moeten krijgen in het handboekje van de blinde begeleiders van de samenleving.