Dinsdag 23 december, rond de klok van 21:00 uur; aan de kerstbomen en grijze baarden te zien is het bijna Kerst. Eigenlijk is het al een tijd bijna Kerst, maar als een opkomende puist was het nog even wachten tot de kindervrienden van begin december er tussenuit knepen. Toch, zo’n twee dagen voor Kerst, is de kerstvlam nog uit. Hij brandt niet meer sinds het niet meer sneeuwt, de vijvers niet meer glad bevroren zijn en ik geen kinderkleding meer draag. Ik geloof niet meer dat ik het enige ben dat Mariah Carey voor Kerst wil en heb geen kerstvakantie meer. Ik ben beide kerstdagen dan wel vrij van mijn werk, maar dat zijn verplichte vrije dagen die van je vakantiedagen afgaan, en zo kan Jezus het vroeger nooit bedoeld hebben. Daar moeten wij toch nog eens over (s)preken.

Om een gedeelte van mijn kerstgevoel, ijs, sneeuw en warmte in de kou, terug te vinden, vertrek ik in april voor een tijd naar IJsland. Ik zal er met de volgende Kerst waarschijnlijk niet meer zitten, familie en vrienden heb ik daar niet, maar ik ga dan uiteraard ook niet écht voor mijn kerstgevoel. Het klonk wel leuk. Ik vertrek naar IJsland om rond te reizen, een tijd alleen te zijn en om mijn hoofd leeg te laten vriezen. Konden gedachten en gevoelens eigenlijk maar echt bevriezen, dan kon je ze vast houden, van dichterbij bekijken en zien wat je nu werkelijk denkt en voelt. Dan kon je er een sneeuwbal van maken en deze weggooien, ze langzaam weer laten ontdooien of er een geordende iglo van bouwen. Gedachten naar wens kon je op het eind weer laten ontdooien en mee terugnemen naar Nederland.

Eigenlijk ga ik in IJsland dus op zoek naar iets, maar weet ik niet wat ik wil vinden. Dat doet mij denken aan Bassie, Adriaan en de geheimzinnige opdrachtgever. Die geheimzinnige man, waarvan ik helaas nog steeds niet weet wie het is, heeft de vrienden nooit naar IJsland gestuurd, dus ga ik maar. Was ik eigenlijk maar écht een televisiefiguur, of nog liever een stripfiguur. Dan kon ik in een wolkje boven mijn hoofd zien waar ik nu precies aan denk, waar anderen aan denken, rap doorbladeren naar de laatste bladzijde waar we nog lang en gelukkig leven en de moeilijke wegen op de tussenliggende pagina’s uit het boek scheuren. Die kan ik dan mooi weer gebruiken om een vuur van te maken, daarmee mijn bevroren gedachten weer te laten smelten en met Kerst een kaarsje voor Jezus en mijn opa’s te branden.

Ik hoef geen goed kerstgevoel meer, een ticket naar IJsland, een stripboek en een leuk gedicht zijn genoeg.

Het begin van de zaterdagmiddag is altijd een mooi moment. Leuk om even de stad in te lopen en des mens’ eeuwige zoektocht naar voedsel te vervullen met een broodje van Pavlov. Relatief veilig, lijkt het. Het oversteken van de Pompstraat, het passeren van een draaiorgel en een trio pro-Jezus sympathisanten is vele malen gevaarlijker. Eenmaal de Pavlov binnengekomen moeten een jus d’orange en een broodje carpaccio met truffelmayonaise geen kwaad kunnen, maar niets is wat het lijkt.

We spoelen een stukje door; halverwege het broodje. Ik nam een iets te grote hap, waarna plots het geluid van oorverdovend kanongeweld vanaf de Langendijk het tafeltje rechts achterin bereikte en bijna voor de eerste Oude Hollandse Waterlinie-dode in een kleine 350 jaar zorgde.

Deze poging tot doodslag wordt in jargon ook wel het in ere herstellen van de Oude Hollandse Waterlinie genoemd. Deze linie liep vanaf het jaar 1672 van Gorinchem naar Muiden om te voorkomen dat Franse troepen een inval deden. Om dit allemaal te vieren liep men zaterdagmiddag in traditionele kledij de binnenstad rond, om zo onschuldige omstanders lastig te vallen met kanonnen en musketten. Hun kampement was gevestigd buiten de waterpoort, alwaar de leden historici het leven van vroeger uitbeeldden.

De greep van Heimlich was nog net niet nodig om het stukje brood uit het verkeerde keelgat te krijgen, maar het had niet veel gescheeld. Zulk oorverdovend geluid hoort niet thuis op de Langendijk, zeker niet wanneer er een broodje carpaccio met truffelmayonaise in het spel is. Bijgekomen van de schrik was ik blij niet in 1672 te zijn geboren, aangezien het eten van een broodje met al die herrie onmogelijk moet zijn geweest. Op de terugweg naar huis wilde ik de pro-Jezus sympathisanten dan ook vragen om God hiervoor te danken, maar ook evangelisten hebben blijkbaar pauze, of zij moeten tijdens een kanonschot gestikt zijn in een hostie.

En dan breekt het lekkere weer aan. Althans, de enkele zwaluwen die er voor zorgen dat gans Nederland in zijn nopjes is en vervolgens meteen weer begint te zeuren dat we nu waarschijnlijk weer een slechte zomer krijgen. Nu valt er op dit moment nog geen pijl te trekken op de weersverwachtingen voor de aankomende zomer en bestaat er al helemaal geen verhouding tussen de Neerlandsche temperaturen in de lente en deze in de zomer. Waarschijnlijk heeft men de afgelopen tijd te veel naar de weer-zin-wek-ken-de goochelshows van lepelaar Uri Geller en consorten zitten kijken, en denkt men de toekomst te kunnen voorspellen met twee kromme theelepels en een kapotte broodrooster. Maar helaas, u kunt met uw bestekset niets veranderen aan het weer van aankomende zomer. Hoeveel zonnestralen en windvlagen uw achtertuintje vangt over een paar maanden moeten de Heilige Grap, Moeder Natuur en Piet Paulusma maar uitvechten.

Tot aan de zomer zullen wij het nog even moeten doen met de lente. Het tuinmeubilair wordt weer te voorschijn gehaald, bomen en struiken worden weer groen en de barbecue-verkoop schiet in een rap tempo omhoog. De lente is de tijd van de tandartsassistentes, maar bovenal de tijd van de bloemetjes en de bijtjes. In de letterlijke zin, maar ook in de figuurlijke zin. Mocht u namelijk binnenkort een raar pakketje aantreffen in de brievenbus alwaar het geen bedelzak van het Leger Des Heils of een reclamefolder voor een nieuwe broodrooster en Uri Geller-bestekset betreft, dan bent u een van de gelukkige die een Chlamydia-test heeft gekregen van Soa Aids Nederland. Meer dan 300.000 jongeren krijgen zo’n doe-het-zelf-test in de brievenbus, prachtig initiatief. Pakketje open scheuren, buisje vol pissen en opsturen. Twee weken later kunt u op het internet teruglezen of u de gelukkige bezitter bent van uw bloedje eigen SOA. Wat is er nu immers mooier dan massa’s jongeren met de zekerheid van een custom SOA op vakantie te sturen? Zo weet André Rouvoet dat jongeren minder snel van bil gaan met vakantieliefdes en is God ook weer blij. Des te meer SOA’s, des te blijer God zal worden en des te mooier weer hij richting Nederland zal sturen.

Mocht dit alles niet werken, dan zou de overheid altijd Uri Geller nog in kunnen schakelen. Even een uitzending maken, in plaats van lepels, kapotte horloges en ander meuk gewoon alle jongeren plaats laten nemen op de kijkbuis en in luttele seconden loopt uw eeuwen oude horloge weer en bent u verlost van de Chlamydia.

Drieëntwintig en vierentwintig maart tweeduizendacht. Zondag en maandag. Eerste Paasdag en Tweede Paasdag. Dagen die bijzonder klinken voor het meerendeel van de samenleving, maar dat diep van binnen niet zijn. Dagen waarop mensen vrij krijgen van het werk, gekleurde eieren verstoppen in huis en tuin, massaal gaan eten met familie en gezellig met het gezin naar pretparken en meubelboulevards gaan. Een zondag waarop men ’s avonds tot extra laat aan de alcohol zit, omdat men de volgende dag tóch vrij is. Een maandag waarop men uitslaapt, een paasmarkt bezoekt in de binnenstad en van tien uur ’s ochtends tot vroeg in de avond het bier naar binnen werkt in een tempo alsof het het laatste glas eucharistisch bloed betreft tijdens een laatste avondmaal. 

O ja, er is met Pasen ook iets met Jezus. Maar wat was het ookalweer? Is hij met Pasen nu verraden, doodgegaan, opgestaan, naar de hemel gegaan, teruggekeerd of is het nóg iets anders? Vreemd is het niet. Vroeger werden deze joodse en christelijke feestdagen een ieder met de paplepel ingegoten, of men nu in de Here of Jezus Christus geloofde of niet. Een stukje wereldkennis en wellicht daarmee een stukje zelfkennis. Het schijnt dat driekwart van de Nederlandse jongeren niet weet waarom wij Pasen vieren, terwijl het een meerkeuzevraag betrof. 

Men weet nog wel dat wij met Kerst de geboorte van Jezus vieren, en het verhaal van Josef en Maria is veelal ook wel bekend. Zij hebben een Jezus voor Dummies, kinderbijbel of simpelweg de volgende alinea nodig. Op weg naar Pasen komen wij allereerst aan bij Witte Donderdag, de dag die wij herkennen aan het Laatste Avondmaal. Jezus voorspelde hierbij dat iemand van zijn twaalf discipelen hem zou verraden. Op Goede Vrijdag herdenkt men de kruisweg en het lijden van Jezus, waarna men op Stille Zaterdag zijn dood herdenkt. Met Pasen wordt uiteindelijk de wederopstanding van Jezus gevierd. 

Een klein beetje kennis dat het meerendeel van de mensen niet heeft, en misschien niet zou willen hebben. Men heeft vrij, gedraagt zich als een stel dronken boeren en maakt elkander blij met paastakken, paashazen en eieren van chocolade. De paastak wordt geplaatst in een vaas die bij de rest van het interieur past en versiert met kleine eitjes en andere frutsels zodat hij er leuk uit ziet. Dat men op de vensterbank van de woonkamer een overblijfsel van een boomheiligdom heeft staan, een plek waar men bijeenkomt om God te vereren, maakt niet uit. Het ziet er gewoon gezellig uit. 

Bij de Albert Heijn koopt men tafelkleden in de trant van Pasen, paashazen, eieren van chocolade en een knutselpakket waar kinderen gemakkelijk eieren mee kunnen versieren zonder hun handen vuil te maken. Bij de Vroom en Dreesmann huppelt een onderbetaalde werknemer die normaal gesproken de schoenenafdeling netjes houdt, rond in een donzig paashazenpak. Kinderen aanbidden deze haas en hangen om hem heen, waar moeder blij is even rustig zonder haar kroost te kunnen winkelen. Wanneer de ouders inkopen hebben gedaan voor een paasmaaltijd met familie, komen zij terug om de kinderen weg te plukken bij de haas. Hun mondhoeken zijn bruin van de verkregen chocolade-eieren en de haas was lekker zacht. Dat hun ouders van de opstanding van Jezus een commerciële feestdag maken en het teken van vruchtbaarheid hen zojuist nieuw leven uitdeelde, daar zal men wellicht nooit achter komen. 

Aan het einde van de dag loopt vader dronken naar huis. Moeder heeft de kinderwagen volgehangen met plastic tassen en de kinderen lopen te huilen omdat zij terug willen naar de schoenenverkoper in dat bruine pak. Bij thuiskomst klinkt er klassieke muziek van Bach op de radio; de Johannespassie, de Matheuspassie en verschillende cantates. Nummers die voor de oren van het gezin net zo goed door Beethoven geschreven konden zijn of over liefdesverdriet zouden kunnen gaan. Het zou hier voor hen net zo goed kunnen gaan om Für Elise, Canon in D-major of Eine kleine Nachtmusik. Bach verkreeg de inspiratie voor zijn passies en cantates dankzij Pasen, maar dat doet er niet toe. Het klinkt gewoon leuk op de achtergrond tijdens het eten. 

Het is feest op de hedendaagse Olijfberg. Bleib bei uns, denn es will Abend werden, cantate nummer zes van Bach, komt tot zijn einde en de zachte stem van de radiomaker klinkt uit de luidspreker die verscholen staat achter de gefiguurzaagde en geverfde paashaas van mijn broertje: 

“Het is de koudste Pasen sinds veertig jaar” hoor ik nog, maar dan word ik gebeld met de vraag waar ik blijf. Ik zou immers een kwartier geleden aanwezig zijn in het plaatselijk café om bier te drinken. Het is morgen Paasmaandag, dus ik kan het vanavond laat maken. 

Pasen wordt elk jaar kouder.

Jan Kobus. Een naam die u moet onthouden, een persoon die u moet onthouden. Den Haag jaren `30 is de tijd waarin hij werd opgevoed tot de man die hij nu is. Een held, een man met liefde voor zijn buurt en zijn medemens. Een held verdwaalt in een tijd waar hij zelfs met veel hooi op zijn vork helaas geen stenen kan verschuiven in de hedendaagse samenleving. Hij kan echter het voorbeeld geven, doen wat hij hoort te doen en op de manier waarop hij is opgevoed. Grote stenen zijn te zwaar voor een man met de leeftijd en de positie van Jan. Jan kan enkel een kleine steen optillen en neerleggen op de plek waar hij hoort te liggen; hij geeft het voorbeeld, maar de samenleving luistert niet.

Onze straten zijn gelijk aan onze levens; onze samenleving. Mensen wandelen er doorheen, scheuren er langs met milieuvervuilende auto’s of deponeren het afval dat zij niet nodig hebben op een plek waar anderen het niet nodig hebben. Mensen als Jan stoppen dingen die zij niet nodig hebben, verloedering, geweld en bananenschillen waar het hoort; in de prullenbak op de hoek van de straat. De manier waarop mensen zijn opgevoed, is een manier waar zij zelf niets meer aan kunnen veranderen. Of zij dit nu willen of niet. Zij kunnen de manier echter wel veranderen, wanneer men zich richt op de toekomst. Ex-drugsverslaafden, mensen die vroeger zijn mishandeld door ouders en voormalig daklozen geven les aan de kinderen. Het verleden is de lijn waarlangs zij zijn gelopen naar de plek waar ze nu staan. Die lijn staat vast, maar geeft hen de mogelijkheden de lijnen van andere mensen langs de lege blikjes, boterhamzakjes en ander straatvuil te lijden. 

Jan is bijna 80. Geboren uit ouders die zijn getekend door de Eerste Wereldoorlog, getogen in een omgeving die is getekend door de Tweede Wereldoorlog. Elke dag stapt hij de deur uit met een prikker, een vuilniszak en zijn verleden onder zijn arm. Elke dag maakt hij de straat vrij van achtergelaten straatvuil. De omgeving koestert Jan, hun straat wordt schoongeveegd van vuil, voor een dag. De beste man houdt zijn straat schoon en laat zich niet vangen door het prisoners dilemma waar het meerendeel van de mensen door is gevangen. Jan is een held in de ogen van zijn buurt, maar Jan is ook een held geboren uit het onvermogen van zijn buurt. Hij geeft het voorbeeld, leert mensen hoe het hoort. Prachtig zou u denken, maar achterlijk. Na duizenden jaren van leven, moet een prachtman van bijna 80 de samenleving leren hoe het hoort. 

Een straat, bestaande uit bewoners, passanten en vervuilers. Vervuilers in de vorm van mensen die het dagelijks pad bevuilen en vervuilers die mensen als Jan hinderen. Een ruggengraat van bijna 80 jaar is sterk, maar ook erg zwak. Bij het doen van zijn dagelijkse ronde reed er een veegmachine achter Jan op de straat. Een veegmachine doet hetzelfde als Jan, maar wordt bestuurt door een man die het liever niet had gedaan. Een beloning laat de man elke dag in zijn machine stappen, zodat hij voedsel kan kopen voor hem en zijn familie. Brood, chocomel en toffees. Een toffee die met plezier gegeten wordt, een verpakking die op de straat wordt gegooid. Vervuilers in de vorm van een jonge agent. Een man die doet wat zijn baas zegt en zijn handboekje schrijft. Een handboekje dat in enkele zinnen zegt dat men geen afval mag achterlaten in het openbaar. Een handboek dat zegt dat deze actie komt te staan op een boete van 75 euro. 

Een ruggengraat en een ziel die te oud is om dagelijks blikjes op te rapen, maar een hart dat niet kan stoppen. Met zijn voet schopte schoof Jan een leeg blikje van de straat in de goot. De veegmachine achter hem gaat nog minstens zo lang mee als het leven dat Jan heeft gehad, en veegt het lege blikje zonder er bij na te denken op. Een jonge agent ziet enkel het salaris, zijn baas en zijn boekje. Het verplaatsen en achterlaten van het afval in de vorm van het blikje, kostte Jan 75 euro. Jan heeft respect voor de ambtenaren. Zij kunnen er niets aan doen, maar zijn gevormd door de samenleving die niet heeft geleerd het vuil van de straat te weren. 

Jan Kobus; een held. Een man die een kleine daad uitvoert, die één van de miljoenen straten in Nederland schoon houdt. Een man die ondanks dit en ondanks zijn omgeving, als één van de weinige vrijwillig de wereld een stukje mooier maakt. Een man die elke dag naar huisloopt met een vuilniszak gevult met duizenden euro’s aan boetes. 

Jan Kobus; geen naam, maar een begrip. Een begrip dat een plaats zou moeten krijgen in het handboekje van de blinde begeleiders van de samenleving.

Het gaat onze blonde Geert de laatste tijd niet zo goed af om vriendjes te maken in politiek Nederland. Eerder liet premier Balkenende zich al negatief uit over Geert en zijn PVV. Met zijn duizenden vriendjes op Hyves trok hij zich hier niets van aan, maar nu zegt kale Jan van de SP dat Geert levensgevaarlijk is. De schoft!Jan Marijnissen liet zich tijdens een partijraad zeer negatief uit over Geert Wilders. Dit alles terwijl Jan niet eens hyves heeft! Hoe kun je nu serieus genomen willen worden in de hedendaagse politiek als je niet honderden of duizenden onbekende Hyves-vriendjes hebt?

“Hij maakt een ongeoorloofd onderscheid tussen mensen. Dat werd gedaan in Zuid-Afrika en tot in de jaren zestig in de VS, dat is levensgevaarlijk. Wat Wilders doet, is puur discrimineren.”

Jan-Peter zei eerder dat Geert met zijn partij de spanningen in Nederland doet oplopen. Geert had hartstikke goed door dat dit pure arrogantie was van iemand met een bril en twintigduizend Hyves-vriendjes méér en noemde Jan Peter dan ook zeer terecht een beroepslaffaard.

Marijnissen is gewoon jaloers op de duizenden vriendjes van beide heren en blijft daarom voorlopig huilen om medelijden en probeert Rita Verdonk met haar nieuwe beweging Trots Op Nederland zwart te maken:

“Bij een beweging denk ik aan een vakbond, een grote vereniging, niet aan deze partijen met één lid”

Hier slaat huilende Jan echter weer volkomen de plank mis, want Rita mag dan wel één lid hebben, maar ze heeft wél meer dan vijftigduizend vriendjes.

Jan moet toch maar eens zijn dochter Lilian raadplegen over Hyves, want zíj heeft al bijna vierhonderd vriendjes.